2007: Verblijven voor poedoes en cavia’s (€ 30.000,-)

Oktober 2007 openden we een ‘stukje Andes’ voor onze poedoefamilie en cavia’s.

Poedoes komen oorspronkelijk voor in de bergen van de Andes. Het verblijf is dan ook heuvelachtig. Ze kunnen naar hartenlust klauteren tussen struiken en rotsen. De afscheiding met het publiek wordt gevormd door het einde van een beek die van de heuvel af stroomt. Daarmee voorkom je dat er een hek nodig is.

Door met een heuvel te werken heb je mooie zichtlijnen waar de dieren voldoende dekking hebben om zich veilig te voelen, maar het bezoek ze toch kan zien. Hun nachtverblijven zijn niet meer dan boxen waar ze kunnen schuilen tegen regen of hard wind. Het zijn dieren die gewend zijn om in ons klimaat buiten te zijn. Een beetje wind en regen deert hen niet. Om hen tegen warme zon te beschutten staan er lage struiken waar ze zich lekker onder kunnen verstoppen. Verspreid over de heuvel zijn verharde plekken waar de poedoes hun hoeven op kunnen slijpen.

Onderaan de heuvel is een verblijf dat gedeeld wordt door wilde en tamme cavia’s. Ze zijn qua kleurstelling duidelijk van elkaar te onderscheiden. De wilde soort heeft verder (halve) zwemvliezen. De zwemvliezen hebben deze wilde cavia’s nodig omdat ze in moerasachtige gebieden voorkomen.

Chileense poedoes leven in vochtige bossen in het zuiden van Chili en in het zuidwesten van Argentinië. Dit kleinste hertje kan men tegenkomen tot op ongeveer 1700 meter in de bergen. De dikke vacht van de poedoe verraadt dat deze soort de kou goed kan doorstaan. Een volwassen poedoe weegt acht tot tien kilo. Een volwassen poedoe is niet groter dan 40 cm (schofthoogte) en kan in een dierentuin ongeveer 15 jaar worden. Een poedoe werpt doorgaans één jong per keer. Dit jong wordt geboren met een wat lichterbruine kleur en lichte stippen in de vacht. Bij de geboorte weegt het 800 gram, dit gewicht is na de eerste maand al verviervoudigd.

Al is een poedoe klein, hij gebruikt veel ruimte: zijn territorium is 16 tot 25 ha groot. Dat komt omdat het kieskeurige eters zijn. Op de vochtige Andeshellingen groeien ongeveer 100 soorten fuchsia’s. Voor herten als poedoes is de appelgeur die de fuchsiavruchten verspreiden onweerstaanbaar. Om het relatief schaarse voedsel zoveel mogelijk voor zichzelf te houden, maken poedoes territoria. Om soortgenoten op de hoogte te stellen dat een gebied ‘in gebruik’ is, worden op opvallende plekken geurtjes aangebracht. Deze geuren zijn afkomstig uit speciale oogklieren en kleine geurklieren tussen de hoeven. Zo is het niet nodig dat poedoes constant zelf moeten patrouilleren.

De dieren leven solitair of in kleine groepjes in terrein dat voldoende dekking biedt. Ze zijn vooral actief in de late middag, avond en vroege morgen. Om bij hogere vegetatie te komen staan ze meestal op hun achterpoten of klimmen op omgevallen boomstronken. Tijdens het eten stoppen ze regelmatig om te checken of de omgeving veilig is. Poedoes kunnen langere tijd zonder drinken en onttrekken vocht aan de planten die ze eten. De twee puntjes op zijn hoofd, niet groter dan 10 cm, vormen een echt gewei. In tegenstelling tot hoorns valt een gewei ieder jaar af en groeit weer aan. Als een poedoe zich bedreigd voelt dan heeft hij een ‘afschrikwekkend’ wapen: hij kan blaffen! Poedoes houden er van om zich te verstoppen in onder de struiken of tussen het hoge gras. Hun bruine kleur, zeker in de schaduw, maakt ze dan vrijwel onzichtbaar. Bovendien lopen ze met schokjes. Telkens staan ze even stokstijf stil en vallen dan weg tegen de donkere achtergrond.

Er zijn allerlei bedreigingen die de toekomst voor poedoes minder rooskleurig maken en zijn er genoeg redenen om voor de toekomst van de poedoe te vrezen. Al sinds 1700 is door ontbossing het leefgebied steeds kleiner geworden. Daarnaast zijn er voor de jacht ooit reeën in Chili uitgezet. Poedoes zijn niet opgewassen tegen hun grotere Europese ‘neef’ die veel van het natuurlijke voedsel opeet. Gelukkig heeft de overheid in Chili een beschermingsprogramma opgezet onder het motto ‘als zijn habitat overleeft, overleeft de poedoe zelf ook’. Gelukkig maar want vroeg of laat zouden zij verdwenen kunnen zijn voordat iemand hen mist.

De Chileense poedoe is opgenomen in een Europees fokprogramma (EEP). Dit programma wordt gecoördineerd door de dierentuin in Wüppertal. In Nederland wordt er succesvol gefokt in Artis, Blijdorp, Dierenpark Emmen en Apenheul.