2002: Verblijven voor bizons en manenwolven (€ 90.000,-)

Op 27 april 2002 was het een drukke dag voor de Vrienden: de Algemene Ledenvergadering én de feestelijke opening van de door de Vrienden gesponsorde verblijven voor bizons en manenwolven. Met deze twee nieuwe verblijven kreeg het nieuwe Amerika-deel een duidelijk gezicht. Dat het verblijf van de manenwolven nog niet af was (dat is vaker voorgekomen?.) en het weer niet erg mee zat kon de pret niet drukken. Want ondanks het herfstachtige weer waren ca. 200 Vrienden aanwezig.

De opening had een indiaans tintje. Indianen zijn tenslotte het verbindende element tussen Noord- en Zuid-Amerika. Na de vergadering konden de aanwezige Vrienden rondkijken op een indiaanse markt. Bij diverse kramen konden mensen informatie krijgen over de levenswijze van indianen. Ook waren er allerlei beeldjes en indiaanse kunstvoorwerpen te koop. De kleintjes konden zich laten schminken als een echte indiaan en in één van de tipi’s (een indianentent) bij het bizonverblijf werden allerlei spannende verhalen verteld.

Het nieuwe bizonverblijf heeft een oppervlakte van 6100 m2 en is daarmee veel groter dan het vorige. Er is veel aandacht besteed aan de zichtbaarheid. Hoewel er forse heuvels in het verblijf zitten, zijn de dieren vanaf twee grote kijkplekken zonder tussenkomst van dikke balken goed te zien. Hier wordt de scheiding gevormd door een soort wildrooster. De rest van de omheining wordt gevormd door een nieuw soort hek. Dit hek is nauwelijks zichtbaar (transparant zoals dat in dierentuintermen heet) en bestaat uit 4 meter hoge palen met dun gaas en een schrikdraad op neushoogte. Het geld om het verblijf aan te leggen gaat overigens niet alleen in het hek en de stallen zitten, maar vooral de drainage (tsja, we zitten nou eenmaal in Rotterdam) en alle kabels zijn een dure grap. De bijdrage van de Vrienden was dan ook zeer welkom.

Behalve voor de bizons is er door de Vrienden ook voor de manenwolven voor nieuwe huisvesting gezorgd. De manenwolf wordt zo genoemd vanwege de lange zwarte haren op de schouders (die overeind gezet kunnen worden) en omdat hij het formaat heeft van een wolf. Eigenlijk is het geen echte wolf, maar meer een vos op stelten. Die lange benen komen goed van pas in hun natuurlijke habitat: steppen met hoog gras in het centrale deel van Zuid-Amerika (met name Brazilië en het noorden van Argentinië). De tenen kunnen gespreid worden voor een betere grip op moerasachtige ondergrond.

Wolven leven over het algemeen in een gematigd of koud klimaat, terwijl de manenwolf in een (sub-) tropisch klimaat voorkomt. Ze hebben zich op diverse manieren aangepast aan het warme weer. Ze zijn met name tijdens de koelere nachten actief. Bovendien hebben ze geen ondervacht en wordt veel warmte afgevoerd via de lange, rechtopstaande oren.

Manenwolven vangen wat er maar voorhanden is en pakken prooien ter grootte van kleine gewervelde dieren tot het formaat van paca?s (soort zwijn). Konijnen, kleine knaagdieren, gordeldieren en vogels worden het meest gevangen, maar ook vis, insecten, reptielen en vruchten staan op het menu. De kleine dieren worden langzaam beslopen en vervolgens besprongen, op dezelfde manier zoals vossen dat doen.

Omdat de dieren een teruggetrokken, solitaire leefwijze hebben is er waarschijnlijk weinig onderzoek gedaan naar de leefsituatie van de manenwolf. Het zijn met name nachtdieren en overdag rusten ze in dichte begroeiing. Waarschijnlijk wordt een territorium van 25-30 km2 bewoond door een stel, dat elkaar echter alleen gedurende het paarseizoen treft. De rest van het jaar jagen en rusten ze vrij onafhankelijk van elkaar. De territoria worden door middel van geurvlaggen (urine en faeces) gemarkeerd. Langs belangrijke paden worden uitwerpselen gedeponeerd en deze markeringen worden regelmatig vernieuwd. De dieren kunnen in één nacht wel zo?n 30 km afleggen. De grenzen van de territoria worden door de dieren strikt gehandhaafd.

Het zal u waarschijnlijk niet verbazen: door het grote territorium dat ze nodig hebben gaat het in het wild gaat niet goed met dit schitterende dier. Het verspreidingsgebied is de afgelopen tientallen jaren aanzienlijk afgenomen door ingebruikname van leefgebied van de manenwolf door de mens (landbouw). Bovendien worden ze bejaagd omdat ze wel eens lammeren verschalken. Ook de introductie van ziektes, die door honden kunnen worden overgebracht, heeft zijn tol geëist. Gelukkig is het dier door de Braziliaanse regering als bedreigd geclassificeerd en worden er projecten opgezet om de manenwolf te beschermen.