1982: Renovatie Apen- en Nachtdierenverblijf (ƒ 150.000,- /€ 68.000,-)

De Vrienden hebben een speciale relatie met het Henri Martin-huis. In de historie van de Vrienden van Blijdorp is in totaal drie maal op enigerlei wijze geld ingezameld voor dit markante gebouw.

Eerste gift

Na een actie, waarbij op allerlei manifestaties bouwsteentjes werden verkocht door de Vrienden, werd in december 1966 het totale bedrag van fl 44.185,- geschonken aan de directie van Blijdorp als bijdrage voor het nieuw te bouwen Nachtdieren- en apenhuis. Destijds waren de apen, en dan spreken we vooral over de niet-mensapen, verspreid over allerlei gebouwen en vaak slecht of niet zichtbaar voor het publiek. Grote behoefte bestond om de apen in een apart verwarmd gebouw goed zichtbaar voor het publiek te huisvesten. Niet in de laatste plaats omdat apen grote publiekstrekkers waren.

Op 14 september 1967 werd de eerste, speciaal voor de gelegenheid groen-wit-groen geschilderde en met groen behangen, paal geslagen door de toenmalige burgemeester van Rotterdam, de heer W. Thomassen. Tijdens de officiële gelegenheid die hierop volgde beloofde de toenmalige vice-voorzitter van de Vrienden, B. Swaep, de Blijdorp-directie dat ook voor bewoners gezorgd zou worden. Op 4 september 1968, bijna één jaar na begin van de bouw, werd het nieuwe Nachtdieren- en apenhuis officieel voor het publiek geopend.

Bij binnenkomst in het gebouw had men links zicht op de keuken en de ingang van de dienstgang, die rondom het gebouw liep. Hier kon men goed de bereiding van het voer voor de verschillende dieren bekijken. Rechts van de ingang waren de verwarmingsketels.

Het gebouw bestond uit twee afdelingen. De ene afdeling bestond uit een ruime, lichte, centrale hal waaromheen de apenverblijven gegroepeerd waren. De hier gehuisveste apen waren tropische dieren en men vond dat deze licht en groen gehuisvest moesten worden. In de verblijven kon men geen beplanting aanbrengen, want die zou door de apen vernield worden. Daarom werd boven op de binnenverblijven en midden in de hal beplanting aangebracht. De hele hal was zeer licht door een glasgevel boven in het gebouw. Aan de zuidkant van het gebouw waren drie grote binnenverblijven verbonden met drie even grote buitenverblijven. De westzijde had zeven kleinere binnenverblijven met een buitenverblijf. Op de zuidwesthoek was een middelgroot binnenverblijf met een groot buitenverblijf voor de gibbons.

De verbinding tussen binnen- en buitenverbljven liep over de dieper liggende dienstgang. Zowel bij het binnen als het buitenverblijf was boven de dienstgang een verwarmd plateau aangebracht, waarop de dieren zich tijdens wat koudere konden warmen. Zowel de binnen- als de buitenverblijven werden door wanden van glastegels van elkaar gescheiden. Deze wanden waren sterk en makkelijk schoon te maken en zorgden ervoor dat het geheel niet te donker werd. Het hekwerk van de verblijven was van roestvrij staal. Evenals het afscheidingshek voor het publiek.

De andere afdeling van het gebouw, het nachtdierenverblijf, was te bereiken via een dubbele doorgang vanuit het apenverblijf. De entree was zodanig gedecoreerd, dat men de indruk kreeg een donkere oerwoudtunnel te betreden. Het nachtdierenverblijf bevatte elf verblijven, van elkaar en het publiek gescheiden door glas. Boven het nachtdierenverblijf waren isolatieruimten, waarin dieren geobserveerd konden worden. In het nachtdierendeel heerste een omgekeerd dag-nacht ritme: ’s morgens wordt het schemerig en ’s avonds wordt het licht.

De luchtvoorziening in het gebouw was zodanig, dat alle lucht afgevoerd werd via de verblijven van de dieren, zodat de mensen geen last hadden van de luchtjes van de apen en nachtdieren.

Tweede gift

In september 1968 schonken de vrienden twee aardvarkens voor het nachtdierenverblijf. Aardvarkens zijn Afrikaanse zoogdieren, met een grijze, vrijwel haarloze huid en een lange smalle kop met een varkensachtige neus. Zij voeden zich in de natuur voornamelijk met termieten.

Renovatie: derde gift

Tijdens de algemene levenvergadering van april 1981 werd, ter gelegenheid van het 125 jarig bestaan van de Diergaarde, besloten fl. 150.000,-ter beschikking te stellen voor de renovatie van het Nachtdieren – en apenhuis. Op 13 mei 1982 werd het tot Henri Martinhuis omgedoopte gebouw door Prins Bernhard heropend.

Wat was er veranderd? Allereerst was een tussenvloer in het gebouw aangebracht, waardoor een nieuwe verdieping onstond. Het apenverblijf had dus een lager plafond gekregen. De extra verdieping werd in gebruik genomen door de biologisch-wetenschappelijke afdeling. Verder waren de apenverblijven vergroot, van schuine glasafscheidingen voorzien aan de publiekszijde en opnieuw ingericht. Ook was de nachtdierenafdeling uitgebreid met enkele verblijven.

Actueel

Op dit moment (2010) is het gebouw in gebruik als kantoor en als werkruimte voor de dierenarts. De nachtdieren zijn verdwenen uit de tuin. In 2013 bestaan de Vrienden 50 jaar. Als alles volgens plan verloopt schenken wij de Diergaarde ter gelegenheid van dit jubileum een gecombineerde kas voor Zuid-Amerikaanse vlinders en nachtdieren. Daarmee is de cirkel weer rond!