image
Koos van Leeuwen 2009 Opening volière Steller zeearenden
 

Bijzondere openingen

Elk geschenk aan de Diergaarde gaat gepaard met een openingsactiviteit. De meest recente opening was die van het vernieuwde Aziëhuis. Onder een stralend zonnetje konden we 12 mei 2012 met een paar honderd Vrienden de eerste nieuwe verblijven officieel aanbieden aan de Diergaarde. Net daarvoor hadden we de eerste paal geslagen voor ons jubileumgeschenk: Amazonica.

In het kader van 50 jaar Vrienden van Blijdorp blikken we terug op een aantal memorabele openingen. Misschien kunt u ze nog herinneren. Voor onze jongere leden is het een leuke terugblik op onze Vriendenhistorie.

Bijzondere openingen

Het eerste geschenk aan Blijdorp was een vrouwelijke elandantilope. Het dier werd aangeschaft voor 900 gulden. Zij kreeg als naam ‘Vriendin’. Het was de start van een lange reeks geschenken.

Op een gegeven moment werd besloten om te gaan sparen voor verblijven in plaats van dieren. In een interview in 1998 gaf oprichter en oud-voorzitter Ben Swaep aan waarom. “In de contacten met Blijdorp werd veel gesproken over de bouwkundige staat van de Diergaarde. Er was veel loze ruimte. De versnelde afbouw en het gebruik van nieuwe materialen waren niet altijd even succesvol. De uitkijktoren stond op een gegeven moment op instorten… De tuin moest aantrekkelijker worden voor mens en dier. De Vrienden namen het besluit om niet langer uit te gaan van collectioneren (zo veel mogelijk dieren van een bepaalde soort tonen -MK), maar te kiezen voor natuurlijker verblijven waarin het welzijn van dieren voorop stond. We hebben toen een paar jaar niets geschonken om in één keer een klapper te maken.” Die ‘klapper’ werd het vernieuwde Henri Martinhuis.

Henri Martinhuis voor apen en nachtdieren

Je zou kunnen zeggen dat het Nachtdieren- en apenhuis/Henri Martinhuis centraal stond bij de omschakeling naar het schenken van verblijven in plaats van dieren. In de historie van de Vrienden van Blijdorp is in totaal drie maal op enigerlei wijze geld ingezameld voor dit markante gebouw. Na een actie, waarbij op allerlei manifestaties bouwsteentjes werden verkocht door de Vrienden, werd in december 1966 het totale bedrag van 44.185 gulden geschonken aan de directie van Blijdorp als bijdrage voor het nieuw te bouwen Nachtdieren- en apenhuis. Destijds waren de apen, en dan spreken we vooral over de niet-mensapen, verspreid over allerlei gebouwen en vaak slecht of niet zichtbaar voor het publiek. Grote behoefte bestond om de apen in een apart verwarmd gebouw goed zichtbaar voor het publiek te huisvesten.

Op 14 september 1967 werd de eerste, speciaal voor de gelegenheid groen-wit-groen geschilderde en met groen behangen, paal geslagen door de toenmalige burgemeester van Rotterdam, de heer W. Thomassen. Op 4 september 1968, bijna één jaar na begin van de bouw, werd het nieuwe Nachtdieren- en apenhuis officieel voor het publiek geopend.

Tijdens de algemene levenvergadering van april 1981 werd, ter gelegenheid van het 125 jarig bestaan van de Diergaarde, besloten 130.000 gulden ter beschikking te stellen voor de renovatie van het Nachtdieren - en apenhuis. Op 13 mei 1982 werd het tot Henri Martinhuis omgedoopte gebouw door Prins Bernhard heropend. Op dit moment is het gebouw in gebruik als kantoor en als werkruimte voor de dierenarts.

Taman Indah

Met het toenemen van het aantal leden werden ook de geschenken groter. In 1993 werd bijvoorbeeld 300.000 gulden bijgedragen aan de totstandkoming van het nieuwe verblijf voor de Amoerpanters, nog altijd een sieraad in de Diergaarde.

Eind jaren’80/ begin jaren ’90 ging de aandacht echter vooral uit naar een nieuw dikhuidenverblijf. Onder het motto 'Maak je dik voor de dikhuiden' hebben de Vrienden enkele jaren actie gevoerd om bij te kunnen dragen aan het verblijf voor dikhuiden. Uiteindelijk is dit Taman Indah geworden.

Ten behoeve van de dikhuiden-actie is flink uitgepakt. Van alle kanten kwam hulp. Zo stelde de firma Broedelet een Fiat Panda beschikbaar! De fiat was de hoofdprijs van de Nationale Loterij (voorloper van de huidige sponsorloterij) van 1988. De zaalvoetbalvereniging Bergpolder bracht maar liefst 56.000 gulden bijeen! Maar ook de dierenbescherming Rotterdam steunde de actie met een gift van 5000 gulden. Albert Heijn verkocht flessen dikhuidenwijn. Leerlingen van de Openbare Basisschool De Wetering uit Vlaardingen liepen tijdens een sponsorloop ruim 2000 gulden bij elkaar.

Uiteindelijk stelden de Vrienden het toenmalige recordbedrag beschikbaar van 1 miljoen gulden en legden daarmee een stevige financiële basis voor het nieuwe gebouw in Azië. Op 9 mei 1994 mocht Bernhardine, samen met Prins Bernhard, de openingshandeling verrichten: het omrollen van een boomstam waardoor de tekst 'Taman Indah open’ te lezen was.

Feest!

Vanaf midden jaren ’90 werden ‘onze’ openingen steeds meer een Vriendenfeestje. De officiële openingshandeling werd omlijst met allerlei activiteiten: muziek, dans, een info-markt, etc. De opening van het apeneiland in de Maleise bosrand was min of meer het eerste Vriendenfeestje. De Vrienden zorgen voor een heus Gamelanorkest, met in hun midden een jonge variant van Monique en Koos van Leeuwen.

Daarna gingen we echt los! Het duurde even, maar op 15 juli 1999 openden we het nieuwe gorillaverblijf. De Vrienden hadden opnieuw 1 miljoen gulden bijeen gebracht. Het bleek dat veel Vrienden hadden uitgekeken naar het nieuwe verblijf. Vele honderden Vrienden waren aanwezig om de gorilla's de eerste stappen op het gras te zien zetten. Zij genoten van een speciaal programma op deze zwoele zomeravond. Dankzij de hulp van de Afrikaanse winkel 'Sanaa Africa', medewerkers van Diergaarde Blijdorp en natuurlijk ons eigen promotieteam was het terrein bij het Kiboko-restaurant omgetoverd tot een 'Afrikaans' plein. Onder het genot van speciale Afrikaanse hapjes en drankjes konden de Vrienden luisteren en kijken naar Afrikaanse drummers en dansers. Voor een selecte groep geïnteresseerden vertelde storyteller Samba enkele fantastische Afrikaanse verhalen.

Sindsdien is het traditie om vooral bij de grote geschenken uit te pakken. Op 19 juli 2000 openden we Bass Rock, de vogelrots van het Oceanium. De vrienden werden ontvangen in een mistige sfeer met doedelzakmuziek, koffie en chocolade 'vogelrotsjes'. De 'Highland dancinggroep' verzorgde optredens in het in Schotse sfeer omgetoverde nieuwe restaurant en de bezoekers konden de stands van de Vrienden en 'World of Scotland' bezoeken. De officiële openingshandeling bestond uit het gezamenlijk uitbrengen van een Schotse toast met een 'Cup of Friendship'. Toenmalig Blijdorp-directeur Ton Dorresteijn en de toenmalige vice-voorzitter van de Vrienden, Tom Slijkoort, hadden zich voor de gelegenheid in een Schotse kilt gehesen! Alle vrienden konden mee toasten met een glaasje Schotse whisky.

Op 27 april 2002 was het een drukke dag voor de Vrienden: de Algemene Ledenvergadering én de feestelijke opening van de door de Vrienden gesponsorde verblijven voor bizons en manenwolven. Met deze twee nieuwe verblijven kreeg het nieuwe Amerika-deel een duidelijk gezicht. Dat het verblijf van de manenwolven nog niet af was (…) en het weer niet erg mee zat kon de pret niet drukken. Want ondanks het herfstachtige weer waren ca. 200 Vrienden aanwezig. De opening had een indiaans tintje. Indianen zijn tenslotte het verbindende element tussen Noord- en Zuid-Amerika. Na de vergadering konden de aanwezige Vrienden rondkijken op een indiaanse markt. Bij diverse kramen konden mensen informatie krijgen over de levenswijze van indianen. Ook waren er allerlei beeldjes en indiaanse kunstvoorwerpen te koop. De kleintjes konden zich laten schminken als een echte indiaan en in één van de tipi's (een indianentent) bij het bizonverblijf werden allerlei spannende verhalen verteld.

In 2003 bestonden de Vrienden 40 jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum schonk onze Vereniging de Diergaarde een nieuw tijgerverblijf. Op 29 mei 2005 openden de Vrienden de 'tijgerkreek', het nieuwe tijgerverblijf op de plek waar vroeger zeehonden, zeeberen en natuurlijk de ijsberen waren te bewonderen. Twee jaar later dan gepland. Dat maakte het moment niet minder feestelijk. Na de ALV konden de Vrienden genieten van een Aziatische markt. Voor de opening van het nieuwe verblijf werden de aanwezige Vrienden toegesproken door Sarah Christie (London Zoo), de coördinator van het fokprogramma.

Arctica

Voorlopig hoogtepunt was de opening van het ijsberenverenblijf. Ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van de Diergaarde Blijdorp maakten de Vrienden het mogelijk dat er weer ijsberen te zien zijn in Blijdorp. De leus van de Vrienden ‘kom over de brug, de ijsberen moeten terug’ heeft gewekt, want we hebben maar liefst 1,2 miljoen euro bijgedragen om aan een nieuw ijsberenverblijf.

Woensdag 2 juli 2008 om 18.30 uur gebeurde het. Bij de ingang ontstond een kleine opstopping. Wij als gulle gevers mochten over de rode loper. De twee butlers Amundsen & Amundsen namen dit wel heel letterlijk, ‘alle’ gasten werden over de nog opgerolde rode loper getild. Het duo zei wel gewend te zijn aan obstakels toen ze als ‘welbekende’ tweeling als 153ste de Noordpool bereikten.

We liepen warm voor Arctica, er zijn 871 bezoekers geteld, maar er waren er velen die al op de dag in de tuin waren. De schatting komt dus rond de 1000 Vrienden te liggen die de opening hebben bijgewoond. Op het plein was een kunstenaar van ‘ICE Carving’ bezig met beitels en kettingzaag. Uit een brok ijs van 1000 kg ontstond in razend tempo een heuse ijsbeer. Bijkomend probleem voor de kunstenaar was dat hij zo snel moest werken omdat het werk onder zijn handen al begon te smelten. Dit was natuurlijk een uitgekiende verbeelding van het broeikaseffect.

In het midden van de publieksruimte heeft het kunstwerk van Ineke Roelfzema plaats gekregen, een ijsbeertje natuurlijk. Het beeldje is het symbolische geschenk van de Vrienden naar aanleiding van het 150-jarig bestaan van de Diergaarde.

Toch was de meest speciale opening misschien die van het verblijf voor Steller zeearenden in 2009. Niet het grootse geschenk, geen spectaculair openingsprogramma, maar wel heel bijzonder. De dieren waren net verhuisd, dus nog een beetje nerveus. Om die reden is besloten om zo min mogelijk geluid te maken. De speech bleef achterwege en het applaus werd vervangen door wapperen met de handen. Dat leverde een heel speciaal plaatje op!